Antoni Suchanek (1901 Rzeszów - 1982 Gdynia) - Polska - XX wiek - „Pejzaż morski”, Olej na desce (Marynistyka, Statek, Żaglówka, Morze, Polskie malarstwo marynistyczne XX wieku, PIECZĘĆ DESA)

Olej na desce, sygnowany w prawym dolnym rogu “A. Suchanek”.
Wymiary obrazu: 21.5cm x 13cm
Wymiary ramy: 28.5cm x 16cm
Na rewersie pieczątka “DESA, Dzieła Sztuki i Antyki”.
Niewielka, pozioma kompozycja przedstawia rozległą taflę spokojnego morza, ponad którą rozciąga się jasne, lekko zamglone niebo. Linia horyzontu przebiega nieco powyżej połowy wysokości przedstawienia i niemal rozpływa się w chłodnym, błękitnofioletowym pasie wody. W środkowej części, przesunięta nieznacznie w lewo, unosi się ciemna żaglówka widziana z boku. Kadłub ma wydłużoną, niską sylwetkę i wyraźnie zaznaczoną linię burty. Z jego środka wyrasta smukły, pionowy maszt, przy którym widoczny jest ciemny, nieregularnie zwinięty lub częściowo opuszczony żagiel. Po prawej stronie większej jednostki znajduje się mała łódź o prostym, czółenkowatym kształcie.
Pod łodziami pojawiają się miękkie, pionowe odbicia, rozproszone na niemal gładkiej powierzchni wody. Niebo zbudowane zostało z delikatnych przejść różu, lila, szarości i rozbielonego błękitu. Nieliczne, wąskie pasma chmur mają bladożółte zabarwienie, sugerujące światło wczesnego poranka albo późnego wieczoru. Brak wyraźnych fal, postaci ludzkich i elementów lądu skupia uwagę na samotnych jednostkach oraz na subtelnej zmianie barw pomiędzy wodą a niebem.
Artysta zastosował ograniczoną, wysmakowaną gamę chłodnych błękitów, fioletów i szarości, przełamaną ciepłymi, kremowożółtymi akcentami. Farba została położona cienko, przeważnie płasko i gładko, z oszczędnym zaznaczeniem szczegółów kadłuba, masztu i refleksów. Modelunek podporządkowano efektowi atmosferycznemu: formy nie są drobiazgowo opisane, lecz wyłaniają się z półtonów i łagodnego światła. Czytelny pozostaje kontrast między ciemną sylwetką żaglówki a jasną, pastelową przestrzenią morza.
Kompozycję cechuje charakterystyczne dla kameralnego malarstwa marynistycznego Suchanka połączenie obserwacji rzeczywistości z nastrojową syntezą. Układ jest oszczędny i stabilny: pion masztu równoważy poziome pasy morza i nieba, natomiast mała łódź po prawej stronie rozszerza kompozycję i przeciwdziała nadmiernej centralizacji głównego motywu. Zamiast dramatycznej wizji żywiołu przedstawiono morze wyciszone, niemal nieruchome. Obraz reprezentuje kontemplacyjny nurt marynistyki, w którym łódź staje się nie tylko elementem pejzażu, lecz także znakiem samotności, oczekiwania i zależności człowieka od natury.
Dzieło osadzono w szerokiej, złoconej ramie o profilowanym, schodkowo ukształtowanym świetle. Zewnętrzny obrys ramy jest falisty i symetryczny, z parami zawiniętych, wolutowych zakończeń rozmieszczonych przy środkach boków. Ciepła, złocista powierzchnia obramienia kontrastuje z chłodną kolorystyką obrazu i wzmacnia jego dekoracyjny, gabinetowy charakter. Widoczne są miejscowe przetarcia, zmatowienia i drobne ubytki warstwy wykończeniowej, zgodne z wiekiem oraz użytkowaniem przedmiotu.
Rewers zamknięty jest brązową płytą zabezpieczającą. Zamontowano na nim metalowe zaczepy połączone sznurem do zawieszania oraz dodatkowe kółko w górnej części. Pieczęć DESA stanowi informację o wcześniejszym związku obrazu z instytucjonalnym obrotem dziełami sztuki i antykami. Jest istotnym elementem historii przedmiotu.
Stan jak na zdjęciach.
Antoni Suchanek należał do rozpoznawalnych polskich marynistów XX wieku. Urodził się w 1901 roku w Rzeszowie, zmarł w 1982 roku w Gdyni. Był malarzem, rysownikiem i grafikiem, a szczególne miejsce w jego twórczości zajmowały porty, statki, kutry rybackie, nadmorskie osady oraz pejzaże Bałtyku. Silnie związany z Gdynią i polskim Wybrzeżem, utrwalał zarówno rozwijającą się architekturę portową, jak i bardziej intymne widoki morza. Jego prace łączą rzetelną znajomość konstrukcji jednostek pływających z wrażliwością na światło, mgłę i zmienne warunki atmosferyczne. Prezentowany obraz należy do kameralnej części jego dorobku, w której anegdota została ograniczona na rzecz ciszy, przestrzeni i harmonii tonalnej.