Jerzy Nowosielski, PORTRET MŁODEJ PŁYWACZKI, 1976

70 x 50cm - olej, płótno

sygn. na odwr.: XII 1976 | JERZY NOWOSIELSKI | PORTRET MŁODEJ PŁYWACZKI, białą farbą śr: 5.
 
Konsultacja merytoryczna: Andrzej Starmach, Fundacja Nowosielskich, Kraków.
 
Twórczość Jerzego Nowosielskiego z lat 70. XX wieku stanowi jeden z najbardziej interesujących i cenionych etapów w jego malarstwie. Ważną cezurą na tej drodze był rok 1971, kiedy to artysta zaprezentował w krakowskiej Galerii Krzysztofory słynne „czarne akty“. Opisując obrazy, mówiono o „eschatologicznym żarze“, „płonącym erotyzmie“ i „luministycznych misteriach“. Nowosielski zastosował w nich głęboką, nokturnową gamę barwną, a ukryte w mroku ciała były subtelnie rozjaśniane ekspresyjną neonową linią. O ile początek dekady charakteryzował się wyciszeniem i syntezą, o tyle portrety i akty powstające w drugiej połowie lat 70., zyskują nową siłę wyrazu. W dziełach takich jak np.: Półakt z 1976 roku ze zbiorów Muzeum Jacka Malczewskiego w Radomiu, Półakt z Muzeum Śląskiego w Katowicach czy prezentowany w katalogu Portret młodej pływaczki, artysta łączy figurację z elementami potraktowanymi niemal abstrakcyjnie. Tę wyraźną przemianę formalną trafnie opisała krytyczka sztuki Magdalena Hniedziewicz, charakteryzując obrazy z tego okresu: Te same schematy, te same kanony. Ten sam koloryt, te same zasady kompozycji. A przecież jest w nich coś innego. Większa gwałtowność, większy niepokój. Są agresywniejsze, ich ekspresja jest bardziej czytelna (Magdalena Hniedziewicz, Dobro sprawdzane przez piękno, „Kultura“, nr 38, 18 IX 1977).
Portret młodej pływaczki doskonale odpowiada temu opisowi. Utrzymana w nasyconych, rozedrganych odcieniach czerwieni i brązów głowa, zderzona z gładkimi, płaskimi plamami oranżowych okularów, wymyka się dosłownej interpretacji. Nowosielski tworzy tu wizję niematerialną, niepokojącą i wieloznaczną.
 
Nowosielski ofiarował obraz Halinie Makowskiej, żonie Jerzego Klingera, prawosławnego teologa i filozofa. Klinger odegrał znaczącą rolę w życiu artysty. Był nie tylko jego przyjacielem, ale również duchowym i intelektualnym mistrzem.

Obraz wystawiany, wzmiankowany i reprodukowany m.in. w:: Obraz wystawiany:
– Galeria Zapiecek, Warszawa, 5 IX – X 1977;
– IV Międzynarodowe Triennale Sztuki Współczesnej, New Delhi, II 1978.
♣ Droit de suite: ♣ Do Ceny Zakupu doliczana będzie dodatkowo opłata wynikająca z prawa twórcy i jego spadkobierców do otrzymania wynagrodzenia zgodnie z Ustawą z dnia 4 lutego 1994 - o prawie autorskim i prawach pokrewnych (droit de suite).

Jerzy Nowosielski (Kraków 1923 - Kraków 2011) w 1940 zaczął studia w Kunstgewerbeschule w Krakowie. W 1942 przebywał przez niecały rok w Ławrze św. Jana Chrzciciela pod Lwowem. Studiował tam sztukę malowania i historię ikon. Po powrocie do Krakowa w 1943 nawiązał ponowne kontakty z kręgiem przyszłej Grupy Krakowskiej. Po wojnie kontynuował studia w ASP w Krakowie pod kierunkiem prof. Eugeniusza Eibischa (1945-1947). Na I Wystawie Sztuki Nowoczesnej w Krakowie w 1948/49 pokazał obrazy utrzymane w nurcie abstrakcji geometrycznej. W latach socrealizmu nie wystawiał, zajmując się w tym czasie scenografią oraz malowaniem cerkwi i kościołów. W 1955 w Łodzi zaprezentował swą pierwszą wystawę indywidualną, w 1956 wziął udział w XXVIII Biennale w Wenecji. W latach 1957-1962 był pedagogiem w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi, następnie w Akademii krakowskiej, gdzie wykładał na Wydziale Malarstwa do przejścia na emeryturę w 1993. W drugiej połowie lat 50. osiągnął charakterystyczny styl aktów, pejzaży i scen figuralnych we wnętrzach, który zawdzięczał swej fascynacji ikoną i doświadczeniom z malarstwem sakralnym. W 1976 podjął na nowo realizacje monumentalne, wykonując m.in. malowidła ścienne, stacje Drogi Krzyżowej i projekty witraży w kościele Opatrzności Bożej w Wesołej pod Warszawą (1976-1979). Artysta powszechnie uznawany był za autorytet w dziedzinie sztuki zakorzenionej w wartościach duchowych.
Jerzy Nowosielski zmarł 21 lutego 2011 w Krakowie.